مشروح مذاکرات دوره اول مجلس شورای ملی(8)
جلسه: ۷
مذاكرات مجلس شوراى ملى ایران یكشنبه ۱۵ شوال ۱۳۲۴
جواب تلگرافات اطراف ولایات به مضامین ذیل قرائت و نزد صدارت عظمى ارسال گشت در جواب تلگرافات یزد و كرمان از ایالت خواسته بودند كه وكلا را زودتر روانه كنند نظامنامه هم ارسال شده بود.
جواب كرمانشاه اظهار امتنان و تعجیل در ارسال وكلا بود.
در جواب كردستان كسانی را كه حق اظهار رأى در انتخابات ندارند از قبیل اهالى نظام و غیر هم معین كرده بودند.
اسدالله میرزا- بعضى از ملاكین كه صاحب منصب افتخارى هستند چگونه میشود آنها را از حق رأى در انتخابات محروم نمود.
جواب كرمانشاهان هم اظهار امتنان و تعجیل در ارسال وكلا بود.
تلگرافى از علماى اصفهان به علماى طهران مخابره شده بود قرائت شد.
جواب تلگراف متظلمین صیادان انزلى به این مضمون قرائت شد كه عرایض كتبى و تلگرافى شما به توسط صدارت عظمى حضور همایونى تقدیم شد قرارنامه لیانازوف از قرار هزارى پنج تومان بسته شده دو سال قبل به اقدامات اولیا دولت علیه محض مراعات صیادان هزارى دو تومان علاوه بر پنج تومان شده فعلا مخالفت با قرارنامه غیرممكن است.
آقامیرزا سید محمد- مخابره این جواب را صلاح ندانسته اظهار داشت اجبار صیادها به فروختن ماهى به قیمتى معین و مشخص بر خلاف رضاى آن ها مخالف حق و قانون است و این قرارنامه شامل اجبار آنها نخواهد شد زیرا هر كس نمیتواند كسى را مجبور به فروش چیزى بكند یا ملك غیر را بفروشد یا امتیاز خرید و فروش ملك غیر را بدهد. موافق قانون شریعت مطهره هر كس میتواند در ملك معین خود برحسب میل خود تصرفات نماید و اختیار ملك صاحب ملك با خود اوست.
حسن علیخان- چون در امتیازنامه لیانازوف قرارداد شده كه هر یك از طرفین دولت علیه و كمپانى از قرارداد تخلف نماید پنجاه هزار تومان به دیگرى بدهد معلوم میشود فسخ قرارداد ممكن است.
آقا میرزا سید محمد- اظهار داشت كه اشخاصى داوطلب این امتیاز هستند كه سه مقابل اجاره لیانازوف را به دولت میدهند و آن پنجاه هزار تومان را هم تحمل میكنند هر روزه براى من و آقاى سید عبدالله تلگراف تشكى و تظلم در این موضوع میرسد كه لازم است معجلاً قرارى در این باب داده شود.
(در خصوص حاجى عباسقلى وكیل خبازها گفتگو به میان آمد).
آقا سید حسین- اظهار داشت كه خبازها میخواهند وكیل تعیین كنند حاجى عباسقلى كه به مجلس حاضر نمیشود.
محقق الدوله- گفت باید استعفاى كتبى حاجى عباسقلى به مجلس برسد بعد به جاى مشارالیه وكیل معین نمود.
بعضى گفتند علاوه بر این كه حاجى عباسقلى چند روز است به مجلس نیامد خیانت هم كرده است.
(در باب اعلان منتشره از طرف معاهدین مذاكره شد).
محقق الدوله- اظهار داشت جوابى كه از صدارت عظمى به وزارت انطباعات در این موضوع رسید كافى نیست.
آقا میرزا محمود- عنوان نمودند كه مدیر مطبعه به منزل ایشان آمده اظهار كرده است كه مجلس را احضار كنند تا من صاحب اعلان را ارائه كنم.
حاج محمد تقى شاهرودى- چون بردن این اعلان از طرف مجلس به مطبعه امر بزرگى است باید كاملا در این موضوع رسیدگى شود.
حاج سید نصرالله- چون صاحب اعلان ارتكاب دوامر خلاف نموده باید در این امر رسیدگى شده و نویسنده آن معلوم و بدو جهت تنبیه شود یكى آن كه بر ضد مجلس اعلان منتشر نموده دیگر آن كه نسبت این را به مجلس داده است.
مسئله بانك ملى موضوع بحث شد.
آقا میرزا ابوالحسن خان- مقصود من از این كه سابقاً گفتم براى تأسیس بانك اطمینان عمومى لازم است نه این است كه مردم تصور كردهاند بلكه ما میگوئیم اطمینان بانك مجلس است و اطمینان مجلس نظامنامه باید نظامنامه به دست بیاید تا تأسیس بانك به سرعت پیشرفت حاصل كند. از فارس خبر دادهاند كه پس از صحه و ارسال نظامنامه امداد و همراهى فوقالعاده به بانك ملى خواهند نمود فعلا هزار عدد پنج هزارى براى شركت شخص خودم در بانك حاضر كردهام پنج هزار تومان هم از طرف كسى دیگر حواله به ارباب جمشید موجود است لكن مشروط بر آن است كه تا وقت آوردن نظامنامه مجال توقیف بماند در صورت وصول نظامنامه تشكیل بانك تحویل بانك شود و اگر وجوهات نباشد به طور اعانه داده شود دویست تومان از طرف من و پانصد تومان از طرف صاحب پنج هزار تومان تقدیم میشود.
حاج معین التجار- كلیه بنا بر این است كه تمام وجوه به طور امانت ضبط و جمع شود و پس از آمدن نظامنامه به مصارف لازمه كه مقدم آنها مصرف حقوق قشون است برسد، به صدارت عظمى اظهار شده است كه تا نظامنامه به صحه نرسد كارى از پیش نمیرود.
صدیق حضرت- در ترتیب بودجه چه اقدامى شده است.
رئیس- تاكنون اقدامى نشده است.
(امر قصابخانه مطرح مذاكره شد)
رئیس- لایحه وزیر مخصوص در خصوص چوبدارها و قصابخانه به مجلس فرستادهاند. عین مراسله كه در خصوص طلب چوبدارها و ترتیب قصاب خانه به عنوان صدارت عظمى فرستاده بودند نزد من فرستادهاند قراردادى با ذبیحالملك رئیس و سایر ریش سفیدان مباشرین قصابخانه معین شده مشارالهیم سه ساله عمل قصابخانه را تعهد و قرار داد كردهاند كه به ترتیب ذیل اقدام و مرتب نمایند.
۱- گوشت را چهار قیمت در ایام سال بدون كسر و نقصان به فروش برسانند. در ماه شوال یك چهار یك بیست و دو شاهى ماه ذیقعده شش عباسى ذیحجه هفت عباسى، صفر و ربیعالاول سى شاهى، ربیعالثانى شش عباسى، جمادىالاول بیست و دو شاهى، جمادىالثانى و رجب یك قران، شعبان و رمضان چهار عباسى.
۲- كسى غیر از قصاب حق كشتار ندارد و اگر بشود ضبط قصابخانه خواهد شد.
۳- در باب پوست و روده خود قصاب مختار است.
۴- از صنف قصاب احدى حق كشتار در غیر قصابخانه ندارد.
۵- دلال حق مداخله ندارد.
۶- بقیه هجده هزار تومان طلب چوبدار را ده روزه خواهند پرداخت.
۷- سى هزار تومان طلب چوبدارها را پس از یك سال از قرار اقساط كارسازى مینمایند.
حاج محمداسمعیل- راى عمومى را در این باب خواستار شدند اغلب اهل مجلس اظهار عدم رضایت و انكار نمودند.
آقا سید عبدالله- اظهار كرد كه اگر به مباشرت ذبیحالملك رئیس قصابخانه به قیمت ده شاهى به فروش برسد قبول نخواهد شد.
حاج محمداسمعیل- پس از چند روز دیگر اگر این ترتیب با ترتیبى سهل تر تعهد كردند و مورد قبول مجلس شد فبها و الا خودمان قرارى در این باب خواهیم داد.
اغلب وكلا اظهار كردند كه آن ترتیب را نمیتوان قبول كرد در صورتى كه كسى به قیمتى سهل تر تعهد این امر را قبول كند باید قبول كرد. لایحه از طرف مجمع متحدین طلاب به این مضمون فرستاده شده بود كه این مجمع در همراهى با پیشرفت مقاصد مجلس تا همه جا حاضر است و در اصلاح امر نان و اقدام در تأسیس بانك ملى كمال تشكر را از مجلس دارند و لازم است كه از طرف مجلس در ارسال نظامنامه تأكیدات لازمه شود.
ادامه دارد
"کتابخانه،موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی،مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی"
