* مصدق محكوم به مرگ شد
* جنگ كره پايان گرفت
* استالين مرد
*مالنكف رييس دولت شوروي
* خروشچف دبير اول حزب كمونيست
*بريا از همه سمت هاي خود بركنار شد
* شوروي اعلام كرد بمب هيدروژني دارد
* شوروي روابط خود با اسراييل را قطع كرد
* شورش و اعتصاب در فرانسه
* تانكهاي شوروي در آلمان شرقي
--------------------------------------
 
«دين ـ بين فو» سقوط كرد
 
 
«دين ـ بين فو» (DIEN-BIEN-PHW) سقوط كرد. اين كلمه عنوان همه روزنامه هاي جهان در هشتم ماه مه ۱۹۵۴ بود.مردم مشرق زمين در آن زمان درنيافتند كه سقوط «دين بين فو» ضربه مرگباري بر استعمارگران فرانسوي است و از نظر سوق الجيشي چه اهميتي دارد. ولي مردم جهان غرب دريافتند كه سقوط «دين ـ بين ـ فو» چه توفان سياسي در پي خواهد داشت.قدرت نظامي، سياسي، اقتصادي فرانسه و موقعيت آن كشور در جهان، سقوط «دين ـ بين ـ فو» نزول كرد. انقلابي كه در سال ۱۹۴۵ توسط «ويت ـ مين» (جبهه براي استقلال ويتنام ) (VIET-MINH) عليه ارتش فرانسه برپا گرديد در هشتم ماه مه ۱۹۵۴ گام بزرگي در راه پيروزي كامل برداشت.
ويتناميها براي كسب استقلال با سه قدرت بزرگ بيش از ۴۵ سال جنگيدند.
نخستين لشگركشي
از آخر قرن نوزدهم فرانسه، در آن زمان نخست وزير فرانسه «ژول فري» بود (۱۸۸۱)ژول فري كه دموكرات بود آزادي كامل مطبوعات و تعليمات رايگان و مجاني از يادگارهاي بزرگ دوران حكومت او است نيروي عظيمي براي تسخير هندوچين روانه اين سرزمين كرد. در مجلس فرانسه نمايندگان دموكرات از جمله «گامبتا» و «كلمانسو» كه ژول فري با حمايت آنها قانون آزادي مطبوعات را به تصويب مجلس رساند نخست او را مورد حمله قرار داده و لشگركشي ارتش فرانسه به هندوچين را محكوم كردند. ژول فري، در پاسخ آنهاگفت: اگر ما هندوچين را اشغال نكنيم همه منطقه جنوب شرقي آسيا زير تسلط رقيب بزرگ فرانسه يعني انگلستان درمي آيد. هزاران سرباز فرانسوي در اين لشگركشي جان خود را از دست دادند.بتدريج دهها هزار فرانسوي در هندوچين مستقر شده و به چپاول مواداوليه آن از جمله كائوچو مشغول شدند.
هوشي ـ مين
«هوشي مين» كه در سال ۱۸۹۰ به دنيا آمده بود (فوت ۱۹۶۹) حزب كمونيست ويتنام را در سال ۱۹۳۰ تشكيل داد. او چندسالي در فرانسه كار مي كرد. ولي پليس فرانسه او را به علت فعاليتهاي سياسي به هندوچين فرستاد. از همان زمان «هوشي مين» و دوستان نزديكش از جمله«جياپ» تشكيلاتي را به وجود آوردند تاويتنام مستقل شود.با شروع جنگ دوم جهاني ارتش ژاپن همه جنوب شرقي آسيا از جمله هندوچين را اشغال كرد ولي با مقاومت سخت نيروهاي «هوشي ـ مين» روبرو شد.هشتم ماه مه ۱۹۴۵ كه به جنگ دوم خاتمه داده شد نبرد استقلال طلبان با ارتش فرانسه شروع شد. در سال ۱۹۴۶ قراردادي بين فرانسه و ويتناميها امضا شد. دولت فرانسه بطور ضمني استقلال بخش شمالي ويتنام را كه مركز آن هانوي بود به رسميت شناخت ولي آن را وابسته به فرانسه كرد. ژنرالهاي فرانسه در جنوب ويتنام حكومتي حامي خود را به وجود آوردند كه مورد تأييد ويتنام شمالي نبود. در اواخر سال ۱۹۴۶ نيروي هوايي فرانسه شهر«هايفونگ» (HAIPHONG) را بمباران كرد. هوشي مين و يارانش كه وضع را چنين ديدند جنگهاي پارتيزاني را شروع كردند.
پارتيزانها
 
ارتش فرانسه در سراسر ويتنام اقدام به جنگ كامل عليه ويت ـ مين كرد. شهرها در تصرف فرانسه و دهكده هاي «خفته» در جنگلهاي انبوه و كوهها در اشغال پارتيزانها و جنگجويان «ويت مين» قرار گرفت. ارتش فرانسه تا رودخانه «قرمز» در شمال ويتنام و نزديك جمهوري چين پيش رفت.«ويت كنگ» هر روز ضربات سختي به ارتش فرانسه مي زد و صدهاكاميون حامل سربازان را در دل جنگلها به رگبار مسلسل مي بست و امنيت را بكلي از ارتش استعماري سلب كرده بود.«ويت ـ كنگ» راههاي ارتباطي فرانسويان را مختل وكابلهاي برق و تلفن را قطع مي كرد. يك سرباز فرانسوي جرأت نداشت وارد جنگل شود. «ويت كنگ» روزها كشاورزي و شبها جنگ مي كرد. ارتش فرانسه نمي دانست «ويت كنگ» كجاست و قادر نبود آنها را از مردم ديگر تشخيص دهد. دولت فرانسه تا مي توانست نيرو به ويتنام مي فرستاد.
۱۵۰ هزار سرباز
در سال ۱۹۴۸ دولت فرانسه ۱۵۰ هزار سرباز تازه نفس به ويتنام فرستاد. در سال ۱۹۵۳ سرفرماندهي عالي ارتش فرانسه در ويتنام تصميم گرفت ضربه يي به قلب «ويت ـ كنگ» بزند. براي رسيدن به اين هدف محل «دين ـ بين ـ فو» را كه در شمال ويتنام و نزديك رودخانه قرمز بود برگزيد. همه اميد فرانسه براي شكست «ويت كنگ» در «دين ـ بين فو» متمركز شد و آنجا انبار نوين ترين سلاحها، فرودگاههاي نظامي و تأسيسات مخابراتي گرديد. ژنرال «جياپ» كه رهبري ارتش «ويت كنگ» را به عهده داشت و جهان او را نابغه نظامي مي دانست احساس كرد با حملات كلاسيك نمي تواند «دين ـ بين ـ فو» را تسخير كند. «جياپ» از دهها كيلومتر دورتر از اين پايگاه اقدام به حفر تونلهاي زيرزميني كرد و جنگجويان به دور از ديد ارتش فرانسه شبانه با سختي زياد تونلها را حفر مي كردند. سازمان اطلاعاتي ارتش فرانسه كه بسيار مجهز بود نتوانست از اين تونلهاي زيرزميني آگاه شود.
طرح ژنرال جياپ
دهها هزار «ويت ـ مين» زير شكنجه هاي طاقت فرسا جان باختند ولي تسليم زروزور نشدند.اول ماه مه ۱۹۵۴ تعرض بزرگ «ويت ـ مين» به فرماندهي «جياپ» كه طرح او را «هوشي ـ مين» تأييد كرده بود از رو و زيرزميني به پايگاه «دين ـ بين ـ فو» شروع شد. ژنرالها و سربازان فرانسوي ناگهان مشاهده كردند از قلب پايگاه «دين ـ بين ـ فو» جنگجويان بيرون آمده و با آنها پيكار مي كنند. وحشت ارتش فرانسه را فراگرفت آنها خود را كاملاً در محاصره «ويت ـ كنگ» ديدند. هزاران نفر از طرفين در اين جنگ بزرگ جان باختند. ژنرالهاي فرانسوي مشاهده كردند كه از دل جنگل توپخانه ضدهوايي هواپيماهاي جنگي آنها را پي درپي ساقط مي كند.
توپخانه سنگين
«ويت ـ كنگ» با دوچرخه قطعات توپخانه ها را محرمانه به جنگل ها مي بردند و در آنجا قطعات توپخانه سنگين را به هم وصل مي كردند.
«ويت كنگ» دهها توپخانه ضدهوايي، توپخانه زميني و حتي تانك را بدين ترتيب مونتاژ مي كرد. سرفرماندهي ارتش فرانسه در ويتنام هرگز تصور نمي كرد «ويت ـ كنگ» از چنين توپخانه سنگين در دل جنگلها بهره مند باشد.
روز سوم ماه مه ۱۹۵۴ «ويت ـ كنگ» موفق شد سومين پل ارتباطي ارتش فرانسه را تسخير كند. در اين نبرد تن به تن هزاران تن از سربازان فرانسوي كشته و يا اسير شدند. ستاد ارتش فرانسه كه دريافت در موقعيت دشواري قرار گرفته است هشت هزار چترباز فرانسوي را روانه جبهه كرد كه اكثر آنها پيش از فرود آمدن به زمين با توپخانه ضدهوايي «ويت كنگ» كشته شدند. زمين جبهه به علت بارانهاي سيل آساي منطقه حاره حركت را از سربازان فرانسوي سلب كرد در حالي كه «ويت ـ كنگ» به آن عادت داشت.
روز ششم ماه مه شديدترين نبردها كه هرگز ويتنام نديده بود روي داد. رهبران ارتش فرانسه دريافتند كه به فاجعه سقوط بزرگترين پايگاه نظامي فرانسه در جنوب شرقي آسيا نزديك مي شوند.
سقوط دين بين فو
روز هشتم ماه مه ۱۹۵۴ خبر سقوط دين بين فو در فرانسه پخش شد. روزنامه ها نوشتند خبري بسيار غم انگيز لحظه يي به ما رسيد كه سالروز پيروزي در جنگ دوم بود (۸مه ۱۹۴۵).
در نبرد «دين ـ بين ـ فو» ارتش فرانسه چهار هزار كشته و هشت هزار نفر اسير از دست داد از جمله ژنرال مشهور «دوگاستري». ويت ـ مين هشت هزار كشته داد ولي مهمات زيادي كه از ارتش فرانسه به جاي مانده بود به غنيمت گرفت. ژنرال «ناوار» فرانسوي اعلام كرد كه «ويت ـ مين» دويست هزار توپ شليك كرد كه نشان قدرت نظامي آن بود. با سقوط ««دين ـ بين ـ فو» حيثيت داخلي و جهاني «ويت ـ كنگ» به اوج رسيد. از لحظه سقوط «دين ـ بين ـ فو» هزاران سرباز فرانسوي از ارتش فرار كردند و ژنرالها كه تصور مي كردند دين ـ بين ـ فو آنها را بر همه ويتنام مسلط خواهد كرد دريافتند اشتباه بزرگي مرتكب شدند.
گريه ژنرال
ژنرال «ناوار» (NAVARRE) كه فرماندهي كل ارتش فرانسه در ويتنام را عهده دار بود با خبر سقوط «دين ـ بين ـ فو» و اسير شدن ژنرال دوگاستري به گريه افتاد. با شكست ارتش فرانسه در «دين ـ بين ـ فو» در فرانسه «پيرمندس فرانس» از حزب سوسياليست كه طرفدار صلح بود نخست وزير شد و با «ويت ـ كنگ» وارد مذاكره شد.به موجب قراردادي كه بسته شد مدار هفده درجه ويتنام شمالي را از جنوب جدا كرد. هانوي پايتخت «ويت ـ كنگ» به رهبري «هوشي ـ مين» و پايتخت جنوب «سايگون» اعلام شد.
«باگوداي» امپراتور ويتنام خلع و «نگوين ـ ديم» رييس دولت جنوب شد كه چندي بعد به قتل رسيد. در جنوب جبهه آزاديبخش ويتنام به وجود آمد كه ويت ـ كنگ ناميده شد. بتدريج دولت ويتنام شمالي به ياري ويت ـ كنگ كه در جنوب مي جنگيد آمد. از سالهاي ۱۹۶۰ ويتناميها با بزرگترين قدرت نظامي جهان امريكا به نبرد پرداختند و سرانجام در سال ۱۹۷۵ امريكا ويتنام را ترك و همه ويتنام زير حكومت واحد كمونيستها درآمد.

روزهاي قرن
* مصدق محكوم به مرگ شد
* جنگ كره پايان گرفت
* استالين مرد
*مالنكف رييس دولت شوروي
* خروشچف دبير اول حزب كمونيست
*بريا از همه سمت هاي خود بركنار شد
* شوروي اعلام كرد بمب هيدروژني دارد
* شوروي روابط خود با اسراييل را قطع كرد
* شورش و اعتصاب در فرانسه
* تانكهاي شوروي در آلمان شرقي
ژانويه
سوم: نخستين نمايش نمايشنامه مشهور ساموئل بكت به نام در انتظار «گودوت» (Godot) در پاريس
دهم: شوروي بعضي گذرگاههايي كه به منطقه اشغالي آنها باز مي شد بست.
پانزدهم: بازداشت «در تينگر» (DERTINGER) وزير خارجه آلمان شرقي به اتهام جاسوسي
فوريه
دوم: دوايت ايزنهاور رييس جمهوري جديد امريكا به مناسبت پيامش به كنگره امريكا به شدت به شوروي حمله كرد.
نهم: شورويها رفت و آمد در برلن را محدودكردند.
دوازدهم: شوروي مناسبات ديپلماتيك خود را با اسراييل قطع كرد. اين امر به دنبال سوءقصد به هيأت نمايندگي شوروي در تل آويو روي داد.
مارس
دوم: ژنرال «پرون» رهبر آرژانتين از يك سوءقصد جان سالم به در برد.
پنجم مارس: ژوزف استالين طي يك خونريزي مغزي درگذشت.
پنجم مارس: «مالنكف» به عنوان رييس شوراي وزيران و دبير اول كميته مركزي حزب كمونيست شوروي جانشين استالين شد. بريا، مولوتف و بولگانين به عنوان معاونان رييس شوراي وزيران تعيين شدند.
بيست و چهارم: به دستور دولت فرانسه رهبران سنديكاي عمومي كار (وابسته به حزب كمونيست) به علت مبارزه عليه ساخت اسلحه وحمل آن به هند و چين بازداشت شدند.
بيست و هشتم: به ابتكار سازمان ملل متحد مذاكره درباره زندانيان جنگ كره دوباره شروع شد.
بيست و هشتم: مالنكف زندانياني را كه براي دولت خطرناك نبودند عفو كرد.
آوريل
چهارم: پزشكاني كه در ژانويه۱۹۵۳ به اتهام «تروريست» در شوروي بازداشت شده بودند آزاد شدند.
دهم: موريس تورز دبير حزب كمونيست فرانسه از شوروي بازگشت.
چهاردهم: حمله ويت مين در لائوس
بيست و پنجم: روزنامه «پراودا» برخلاف گذشته پيام صلح ايزنهاور را چاپ كرد. اين پيام ۱۶آوريل توسط رييس جمهور امريكا براي شوروي ارسال شده بود.
مه
اول: افتتاح بازار مشترك اروپايي فولاد
سوم: در انتخابات شهرداريها در فرانسه چپ پيشرفت كرد.
ژوئن
دوم ـ تاجگذاري ملكه اليزابت دوم
هفدهم : اعتصاب عمومي و شورش در آلمان شرقي. كارگران بركناري «البريخت» رهبر آلمان شرقي را خواستار شدند. در آلمان شرقي حالت فوق العاده اعلام شد وتانكهاي شوروي در خيابانها ظاهر شدند.
هجدهم: سيگ مان ره رييس جمهوري كره جنوبي ۲۷هزار زنداني كره شمالي را آزاد كرد.
نوزدهم: زوج «روزنبرگ» كه به اتهام جاسوسي بازداشت شده بودند و در اكثر كشورهاي جهان از جمله امريكا براي آزادي آنها كه معتقد بودند بي گناه هستند تظاهراتي برپا شده بود به دستور ايزنهاور اعدام شدند.
سي ام: به دنبال سرشماري در چين جمعيت آن كشور ۶۰۰ميليون اعلام شد.
ژوييه
چهارم: راكوشي (RAKOSIT) در مجارستان از كار بركنار و ايمرناگي (IMER_ NAGY) جانشين او شد.
دهم: مارشال بريا از همه سمت هاي خود بركنار شد.
چهاردهم: به مناسبت چهاردهم ژوييه جشن ملي فرانسه حزب كمونيست تظاهرات وسيعي در پاريس برپا كرد كه در درگيري با پليس ۷نفر كشته شدند.
بيست و هفتم: قرارداد ترك مخاصمه در كره امضا شد وجنگ پايان گرفت و طرفين در مواضع قبل از جنگ خود قرار گرفتند.
اوت
هفتم: اعتصاب عمومي در فرانسه
هشتم: مالنكوف اعلام كرد شوروي بمب هيدروژني در اختيار دارد.
نوزدهم: كودتاي نظامي در ايران توسط شاه و سقوط حكومت دكترمصدق
سپتامبر
دوم: فرانسوا ميتران به عنوان اعتراض به سياست دولت فرانسه در مورد آفريقا از دولت استعفا داد.
ششم: در انتخابات عمومي در آلمان غربي حزب دموكرات مسيحي با ۴۵درصد آرا در مجلس اكثريت مطلق به دست آورد.
هفتم: نيكيتا خروشچف به عنوان دبير اول حزب كمونيست شوروي برگزيده شد.
نهم: امريكا ۳۸۵ميليون دلار براي هند و چين اختصاص داد.
اكتبر
اول: امريكا و كره جنوبي پيمان دفاع مشترك امضا كردند.
چهاردهم: اسراييل دهكده «كي بيا» (KIBYA) را در اردن بمباران كرد كه چهل نفر كشته شدند.
بيستم: «گزاد ادنائر» به عنوان صدراعظم آلمان انتخاب شد.
نوامبر
بيستم: ژنرال فرانسوي «ناوار» پايگاه عظيم دين ـ بين ـ فو را اشغال كرد.
بيست و چهارم: سازمان ملل متحد اسراييل را به اتهام بمباران دهكده اردني محكوم كرد.
بيست و هفتم: مجلس ملي فرانسه به ايجاد يك اروپاي متحد رأي داد.
دسامبر
چهارم: كنفرانس «برمودا» با شركت چرچيل و ايزنهاور و لورل (فرانسه) تشكيل شد.
بيست ويكم ـ دكتر مصدق محكوم به مرگ شد ولي بخشيده شد.
بيست و سوم: رنه كوتي به رياست جمهوري فرانسه انتخاب شد.

دريچه

ژنرال جياپ

سال ۱۹۵۴ براي استعمارگران فرانسه مصيبت بار بود و خبر از افول آن مي داد. در جنوب شرقي آسيا ويت كنگ بزرگترين و مستحكم ترين پايگاه ارتش فرانسه را كه نوين ترين سلاحهاي جنگي با نظاميان كارآمد از آنجا جنگ ويتنام را گرم نگه داشته بودند فروپاشيد و سقوط كرد (۷مه۱۹۵۴). ده هزار كيلومتر دورتر در اول نوامبر ۱۹۵۴ انقلاب الجزاير شروع شد. انقلابي كه هشت سال بعد منجر به استقلال آن كشور گرديد. صدها هزار مسلمان الجزايري در شهر و ده به پا خاستند و عليرغم روش بي رحمانه نظاميان فرانسوي در حق فرزندان الجزاير لحظه يي آتش انقلاب فروكش نكرد.دولتهاي فرانسه پي درپي سقوط مي كردند و سرانجام مجلس فرانسه نخست وزيري را به «پيرمندس فرانس» واگذار كرد كه افكار سوسياليستي داشت. او مذاكره با ويتنامي ها را شروع كرد. ويتنام به دو منطقه شمال و جنوب تقسيم گرديد. شمال به هوشي مينه رهبر ويتنام سپرده شد و بخش جنوبي آن به ويتناميهايي كه مخالف هوشي مينه و افكار او بودند.پس از فرانسويان بتدريج امريكا وارد صحنه جنوب شرقي آسيا گرديد و آلوده جنگ ويتنام شد كه داستاني دگر است و بموقع از آن سخن خواهد رفت.
منصور تاراجي
 
" روزنامه ایران-صفحه تاریخ-
شماره ۱۹۶۲ - سال هفتم - يكشنبه ۲۰ آبان ۱۳۸۰ "