جهان و مصدق
همه روزنامه ها و بعداً كتابهايي كه درباره ايران چاپ شد و يا دايرة المعارف هاي بزرگ جهان سقوط مصدق را بسيار بااهميت تلقي كرده و همه نوشته اند كه امريكا و انگلستان و شاه تباني كردند و كمپانيهاي نفتي نقش مهمي دراين كودتا داشتند. دراين عكسها مصدق و همچنين تظاهرات كودتاي ۲۸مرداد را مي بينيد. ۱۹ اوت ۱۹۵۳ به عنوان طولاني ترين روز تاريخ ايران ثبت شد.«نرمان شوارتسكف » پدر شوارتسكف كه در جنگ خليج فارس شركت داشت از مدتي قبل هيأت نظامي امريكا درايران را هدايت مي كرد.
|
روزهاي قرن
ژانويه دوازدهم: شورش ضدانگليسي در بغداد هجدهم : حكمران فرانسوي تونس دستور داد همه رهبران حزب «نئودستور» (Neo-Destour) بازداشت شوند. به دنبال اين حكم شورش بزرگي در تونس برپا شد. بيست وششم: قيام ضدانگليسي در مصر فوريه اول ـ شروع محاكمات بزرگ در چين براي پاكسازي مؤسسات دولتي ششم ـ مرگ جرج ششم پادشاه انگلستان ششم ـ شاهزاده اليزابت به نام اليزابت دوم به سلطنت رسيد. نوزدهم: مجلس ملي فرانسه با تأسيس ارتش اروپايي موافقت كرد. بيست ونهم : دولت «ادگارفور» در فرانسه به واسطه سياست اقتصادي سقوط كرد. مارس ششم: آنتوان پينه (Pinay) نخست وزير فرانسه شد. دهم : كودتاي باتيستا در كوبا منجر به استقرار يك نظام ديكتاتوري شد. يازدهم: شوروي به غرب پيشنهاد كرد كنفرانسي از چهار كشور امريكا، شوروي، فرانسه و انگلستان تشكيل شود كه هدف آن امضاي قرارداد صلح با آلمان بود. شوروي پذيرفت كه آلمان ارتش خود را تشكيل دهد. بيست وپنجم: دولت فرانسه اعلام كرد كه قيمت برخي از كالاها را دولت تعيين مي كند. آوريل چهاردهم: شوراي امنيت طرح كشورهاي عربي را در مورد تونس رد كرد. بيست ودوم: انفجار آخرين بمب اتمي «تاكتيكي» امريكا در صحراي نوادا. بيست وهشتم: ژنرال «ريجوي» (RIDGWAY) جانشين آيزنهاور شد و فرماندهي عالي نيروهاي متفقين در اروپا به او سپرده شد. بيست ونهم ـ شكاري هاي شوروي يك هواپيماي فرانسوي را در «دالان هوايي» برلن به مسلسل بستند. مه چهاردهم: مسالي حاج (MESSALI - HADJ) رهبر مليون الجزاير به فرانسه فرستاده شد و تحت نظر قرارگرفت. بيست وپنجم: درروماني «آناپوكر» كه به او «زن آهنين» لقب داده بودند و سمت وزير خارجه آن كشور را داشت، همراه وزير دارايي و وزير كشور از حزب كمونيست اخراج شدند. بيست وپنجم: پخش اوراق قرضه ملي به ابتكار «آنتون پينه» بود (كه در تاريخ شهرت زيادي دارد) شروع شد. بيست وششم: آدنائر از آلمان غربي، ربرشومان از فرانسه، ايدن از انگلستان و «آچسن» وزير امور خارجه امريكا قراردادي در مورد نحوه اشغال آلمان را امضا كردند و آلمان غربي حاكميت خود را به دست آورد. بيست وهفتم: قرارداد جامعه اروپايي مربوط به سازمان دفاعي آنها در پاريس امضا شد. بيست وهشتم: تظاهرات وسيع حزب كمونيست فرانسه عليه ورود «ژنرال ريجوي» به پاريس. ريجوي متهم به استفاده از سلاح «باكتريولوژي» در كره شد. برخورد پليس با تظاهركنندگان بسيار شديد بود كه طي آن يك نفر كشته وپنجاه نفر بازداشت شدند از جمله نمايندگان حزب كمونيست در مجلس ژون ژاك دوگلو (رهبر متنفذ حزب كمونيست فرانسه). آنها متهم به توطئه عليه امنيت دولتي شدند. ژوئن بيسست وچهارم: افتتاح نخستين خط راه آهن برقي در فرانسه (بين شهر ليون وپاريس) بيست وششم: ساكنان غيراروپايي آفريقاي جنوبي اعلام كردند از قوانين دولتي سرپيچي مي كنند مگر آنكه سياست نژادپرستي كنار گذاشته شود. ژوييه سوم: تصويب قانون توسعه انرژي اتمي در فرانسه. يازدهم: ژنرال آيزنهاور از طرف حزب جمهوريخواه امريكا نامزد رياست جمهوري آن كشور شد. ريچارد نيكسون به عنوان معاون او برگزيده شد. نوزدهم: افتتاح پانزدهمين بازيهاي المپيك در هلسينكي (فنلاند) بيست وهشتم: در پي كودتاي نظامي ژنرال نجيب در مصر ملك فاروق از سلطنت خلع و پسرش احمد فواند جانشين فاروق شد. اوت پنجم: سينك مان ره (SYNGMAN- RHEE) به عنوان رييس جمهوري كره جنوبي انتخاب شد. يازدهم: ملك طلال از سلطنت خلع و پسرش حسين جانشين او شد. سي ام: دكتر محمد مصدق پيشنهاد مشترك امريكا و انگلستان را در مورد مسأله نفت رد كرد. سپتامبر هفتم: ژنرال نجيب حاكم مطلق مصر شد. بيست وچهارم: زيردريايي سيبيل ( SYBILLE) متعلق به فرانسه با ۴۸ سرنشين غرق شد. اكتبر دوم: نخستين بمب اتمي انگلستان در جزاير مونتبلو (MONTEBELLO) متعلق به استراليا آزمايش شد. پنجم: سلطان مراكش طي پيامي از ونسان اوريول رييس جمهوري فرانسه انتقاد كرد كه طرح او را در مورد استقلال مراكش نپذيرفت. دهم: نبرد عليه كمونيستها در دستور كار دولت فرانسه قرارگرفت. به دستور دولت «ليپ» دبيركل C.G.T (سنديكاي عمومي كار وابسته به حزب كمونيست فرانسه) بازداشت شد. شانزدهم: مجمع عمومي سازمان ملل متحد با موافقت امريكا مسأله مراكش و تونس را در دستور كار خود قرارداد. شانزدهم: قطع رابطه ديپلماتيك بين ايران و انگلستان هجدهم: حمله وسيع نيروهاي ويت مين به پايگاه بزرگ فرانسه در ويتنام. نوامبر اول : نخستين بمب هيدروژني امريكا منفجر شد چهارم: ژنرال آيزنهاور از طرف حزب جمهوريخواه به رياست جمهوري امريكا برگزيده شد. هفدهم، درگذشت پل الوآر (PAUL- ELUARD) نويسنده و شاعر مشهور فرانسوي كه جايگاه جهاني داشت (بعضي كتب و اشعار او به فارسي ترجمه شده است) بيستم: جان فوستردالس به وزارت امور خارجه امريكا انتخاب شد. (او ده ماه بعد با ايدن و شاه تباني كرده و حكومت دكتر مصدق را سرنگون كردند.) بيست وهفتم: «اسلانسكي» و «كلمانتيس» از رهبران چك اسلواكي به اتهام جاسوسي محكوم به اعدام شدند. دسامبر هفتم: «اندره مارتي» و «تيلون» از رهبران طراز اول حزب كمونيست فرانسه از كميته مركزي آن حزب اخراج شدند. اندره مارتي شهرتي جهاني داشت زيرا پس از انقلاب شوروي و در رأس ناوگان فرانسه براي حمله به شوروي رفته بود ولي شورشي در كشتي جنگي به وجود آورده و از حمله به شوروي خودداري كرده بود. هفتم: پس از قتل «فرحات اسد» رهبر سنديكاهاي تونس در آن كشور شورش شد. يازدهم: حزب استقلال مراكش و حزب كمونيست آن كشور به دستور مقامات فرانسوي منحل شدند. هفدهم: سازمان ملل متحد از فرانسه خواست آزاديهاي اساسي را به ملت مراكش بدهد. ۲ ۵ ۹ ۱
| |
|
|
|
روز ظلمت درتاريخ ايران
جهان و مصدق همه روزنامه ها و بعداً كتابهايي كه درباره ايران چاپ شد و يا دايرة المعارف هاي بزرگ جهان سقوط مصدق را بسيار بااهميت تلقي كرده و همه نوشته اند كه امريكا و انگلستان و شاه تباني كردند و كمپانيهاي نفتي نقش مهمي دراين كودتا داشتند. دراين عكسها مصدق و همچنين تظاهرات كودتاي ۲۸مرداد را مي بينيد. ۱۹ اوت ۱۹۵۳ به عنوان طولاني ترين روز تاريخ ايران ثبت شد.«نرمان شوارتسكف » پدر شوارتسكف كه در جنگ خليج فارس شركت داشت از مدتي قبل هيأت نظامي امريكا درايران را هدايت مي كرد.

۱۹۵۳ بدترين سال براي دموكراسي ايران بود. درامريكا ژنرال دوايت ايزنهاور كه يك نظامي خشن بود دركاخ سفيد مستقر شد. هانري ترومن رييس جمهوري دموكرات جاي خود را به ژنرال جمهوريخواه داده بود، جان فوستردالس آشتي ناپذير وزيرامورخارجه امريكا شد و جاي جرج مارشال را گرفت وبدترازهمه نيكسون معاون ايزنهاور بود . نيكسون از حاميان «مك كارتي» بود كه «هيستري» ضدروشنفكري داشت و «كتاب سوزان » كه در تاريخ امريكا به عنوان روزهاي ظلمت از آن ياد شده است، در زمان اين سناتور صورت گرفت. استالين مرده بود و اوضاع كرملين آشفته و همه رهبران آن كشور در مبارزه كسب قدرت شركت داشتند. مالنكوف موقتاً جانشين استالين گرديد «بريا» كه در صدد كودتا بود كشته شد. استراتژي كرملين درموردمسائل جهان روشن نبود. درواقع همه سرگرم نبرد بين خود بودند و به مسأله يي كه توجهي نداشتند امور خارجي بود. روزنبرگهاي جوان روي صندلي الكتريكي جان سپردند ، درحالي كه درهمه جهان فرياد بيگناهي آنها بلند شده بود حتي درامريكا. دركره جنگ پايان گرفت. فرانسه در نفاق و تظاهرات و اعتصابها فرو رفته بود. چين درحال حل وفصل مسائل داخلي خود بود. درلندن وينستون چرچيل كه هميشه با استقلال كشورها مخالف بوده است در «داوينيگ استريت » مستقر شده بود. محافظه كاران انگلستان براي مبارزه با مليون ايران و مصراهرم قدرت را به او سپرده بودند و «آنتوني ايدن » وزير خارجه اش در صدد ضربه زدن شديد به ايران بود.

دراين روزهاي تاريك جهان ايدن فرصت يافت جان فوستر دالس را راضي به كودتا درايران كند. وحشت از كمونيست كه پس از جنگ دوم درحال رشد بود واز هندوچين تا الجزاير ملتها فرياد استقلال و آزادي مي زدند زمينه خوبي بود كه فوستر دالس تسليم نظرات ايدن شود. نقش احزاب چپ متأسفانه درايران احزاب چپ و در رأس آنها حزب توده متوجه اوضاع جهان نبودند وتظاهرات و ميتينگ هاي چندصدهزارنفره عليه امريكا و انگستان برپا مي كردند. ايدن وزير خارجه انگلستان ، جان فوستر دالس را قانع كرد كه بزودي كمونيستها قدرت را درايران به دست مي گيرند، درحالي كه نيروي مليون به مراتب بيشتر از كمونيستها بود و حزب توده هرگز قادر نبود حكومت ملي دكترمصدق را سرنگون كند. از سوي ديگر اختيارات شاه محدود شده بود. درچنين شرايطي سازمان «سيا» امريكا با تباني شاه و انگلستان بزرگترين ضربه را بر تاريخ دموكراسي ايران زدند و حكومت ملي دكتر مصدق را كه در سراسر مشرق زمين او را مبارز ضداستعمار مي دانستند سرنگون كردند. هنوز درخارج از ايران، اهل معرفت و سياست نام دكترمصدق را بر زبان مي رانند. خساراتي كه برايران از سقوط حكومت دكتر مصدق زده شد بسيار سنگين بود. از آن زمان تا انقلاب بهمن ۱۳۵۷ ارتش و همه امور ايران زير كنترل دو دولت امريكا و انگلستان و بويژه امريكا قرار گرفت. هنوز نسلي كه آن روز جوان و امروز عمري را گذرانده است ياد مصدق را زنده نگه داشته اند، زيرا با كودتاي ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ (اوت ۱۹۵۳) اكثريت مردم ايران تنفر از دربار را در دل خود پرورش داده اند. همه روزنامه هاي جهان و دايرة المعارف هاي معتبر روز ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ را مفصل ذكر كردند.
" روزنامه ایران-صفحه تاریخ-
شماره ۱۹۵۵ - سال هفتم - يكشنبه ۱۳ آبان ۱۳۸۰ "
| |