پاتوق اهل نظر

ایرانشهر ،میراث خبرـ صدای ضربات ،توپ و غوغای کودکانه از داخل قلعه سی زان نوش آباد به گوش می رسد، کودکان بسیاری در داخل این قلعه یادگار دوران مغول دروازه آهنی کار گذاشته اند و در حال بازی هستند ،تعدادی دیگر نیز با دوچرخه های خود مساحت 10 هزار متر مربعی این قلعه را طی می کنند.
قلعه مغولی سی زان تا سیل 1285 ه. ق قابل سکونت بود ،با وقوع سیل تمام خانه هایش ویران شد و تنها دیوارهای آن باقی مانده است . قلعه سی زان آبان ماه سال گذشته با همت بنیاد توسعه و عمران شهر نوش آباد به ثبت رسید اما در حال حاضر به دلیل عدم رسیدگی در معرض خطر نابودی قرار دارد.
مدیر بنیاد توسعه و عمران و فرهنگ شهر نوش آباد در مورد خصوصیات این قلعه تاریخی می گوید: قلعه خشتی سی زان دارای دو طبقه است که طبقه تحتانی محل انبار آذوقه و نگهداری وسایل است. 

رونق گردشگری حفظ میراث فرهنگی را در پی دارد

۱۲/۱۱/۱۳۸۲

گردشگری یکی از بزرگترین صنایع خدماتی در جهان است که به دلیل نقش آن در تولید ناخالص ملی و اشتغالزایی ،اثرات مثبت غیر قابل انکاری در اقتصاد می گذارد و به تبع آن در فرهنگ جامعه نیز تأثیر گذار است . در این خصوص با پریوش ترشیزیان سرپرست گروه اجتماعی ـ فرهنگی طرح توسعه و عمران راه ابریشم به گفت و گو نشستیم.
 صنعت گردشگری چطور می تواند در عرصه فرهنگی درآمدزایی کند؟
از راه های مختلفی مانند خرید صنایع و تولیدات مرتبط با فرهنگ منطقه توسط گردشگران و ایجاد امکانات و خدمات فرهنگی درآمدزا همین طور خرید صنایع دستی تولید شده در هر خانواده از سوی دیگر تمایل جهانگردان به بازدید از اماکن و برنامه های منطبق بر فرهنگ هر منطقه ای که به آن سفر می کنند از دیگر عوامل درآمدزا در عرصه فرهنگی است.
 تأثیر این درآمدزایی بر فرهنگ جامعه چیست؟
تولید بیشتر و بهتر صنایع و تولیدات فرهنگی که توسط گردشگران خریداری می شود که موجب افزایش درآمد خانوارها می گردد که تأییر آن در تمامی عرصه های زندگی آنان قابل رویت است و همچنین تلاش برای حفظ بیشتر بناها و بافت های مطلوب گردشگران و حتی سعی در ایجاد بناهایی با همان سطح و کیفیت بناهای مطلوب یاد شده و در نتیجه حفظ میراث فرهنگی را در پی خواهد داشت . از سوی دیگر موجب باز زنده سازی مراسم و جشن های فرهنگی و قدیمی متناسب با سلیقه گردشگران و در نتیجه کسب شناخت بیشتر از هویت فرهنگی نیز می شود.
همین طور می توان به تولید بیشتر صنایع دستی در خانوارها و امکان شکوفایی استعدادهای تازه در این زمینه که موجب بقای صنایع دستی و ارتقاء سطح آن می شود اشاره کرد.
در آخر افزایش فرصت برای خانواده جهت بهره گیری از امکاناتی مانند تحصیل سفر و ... که در بالا رفتن سطح فرهنگ جامعه مؤثر است که به واسطه اشتغال در محیط های خدماتی گردشگری موجب افزایش درآمدخانوار می شود.
 پس شما معتقد هستید که حضور گردشگر بر فرهنگ منطقه ای که از آن بازدید می کنند تأثیر مثبت می گذارد؟
توزیع درست منافع اقتصادی حاصل از گردشگری در یک منطقه موجب ارتقاء استاندارهای زندگی مردم و تأمین منابع جهت پرداخت هزینه های لازم برای ایجاد اصلاحات در تسهیلات و خدمات فرهنگی مورد نیازدر جامعه می شود و همچنین حفظ میراث فرهنگی از قبیل الگوهای فرهنگی موسیقی ، رقص، نمایش ،پوشاک ،هنر ،صنایع محلی،مراسم و آداب و رسوم ،شیوه زندگی ،فعالیت های سنتی اقتصادی ، سبک های معماری و ... به لحاظ توجه گردشگران به مقولات یادشده و پیرو آن تبدیل شدن هر یک از این موارد به جاذبه های فرهنگی و عامل جهت مبادلات فرهنگی میان گردشگران به عنوان مهمان و مردم ساکن در محل به عنوان میزبان است چنانچه رشد گردشگری دارای روندی منطقی باشد پیامدهای مثبت بسیاری را به دنبال خواهد داشت و جامعه نیز به خوبی خود را با آن منطبق ساخته و از آثار مثبت آن متمتع خواهد شد.
 منظورتان از روند منطقی چیست؟
منظور از روند منطقی آن است که گردشگری با برنامه ریزی سنجیده مسئولانه همراه شود به شکلی که در آن استراتژی های لازم برای خنثی کردن اثرات منفی فرهنگی ـ اجتماعی جهانگردی ملحوظ شده باشد. زیرا چنانچه شیوه رفتاری گردشگران وارد شده به محدوده ای به عنوان مهمان مورد هدایت و سمت دهی مناسب قرار نگیرد می تواند به صورت رفتاری تحقیر آمیز و یا تحریک کننده جامعه تبلور یابد که در صورت اول باعث از خود بیگانگی مردم آن محدوده و در نتیجه پشت کردن ایشان به میراث فرهنگی خود و در صورت دوم زمینه ساز تحریکات عصبی و بروز واکنش های تند و ایجاد فاصله بین گردشگران و ساکنین گردد. در نهایت نیز به رغم تمامی جاذبه های مطرح به رکود صنعت گردشگری آن محدوده منجر شود. در نتیجه ،جامعه به سبب عدم برنامه ریزی صحیح یکی از منابع درآمدی خود را از دست داده و دچار ضرر و زیان می شود. با نگاهی به فرهنگ حاکم در محدوده راه ابریشم در ایران به راحتی می توان اثرات گردشگری را در روند زمان نیز بر فرهنگ مردم شناسایی کرد. از آن جمله است فرهنگ مهمان نوازی که در سراسر این خطه به شکلی بارز در میان مردم مشاهده می شود. چنانکه در تمامی خانه های مسیر به طور قطع فضایی به پذیرایی از مهمان اختصاص داده شده است . همچنین در معماری منازل نهایت دقت به عمل آمده که فضای اختصاصی مهمان از زیبایی و راحتی کافی برخوردار باشد. در آذربایجان در هر خانه ای حتی فراتر از توان معمول خانواده امکاناتی جهت پذیرایی بهتر از مهمان تدارک دیده شده است . تهیه انواع شیرینی و شکلات و ... جهت پذیرایی از مهمان چنان در شهرهای آذربایجان معمول بوده که امروز شیرینی و شکلات و نقل آن با نام هایی مانند ریس و نقل هلی و بیدمشکی و... جزو سوغات بسیاری از شهرهای آن گردیده است.

" خبرگزاری میراث فرهنگی "