پاتوق اهل نظر

نماد استقلال و دموكراسي ملت هند همه عمر در راه آزادي پيكاركرد.
مردي كه چهره درخشان نبردهاي ملت هند در راه كسب استقلال و افتخاري براي جهان سوم و كشورهاي غيرمتعهد بود در هفتاد و پنج سالگي چراغ عمرش خاموش شد.
او جواهر لعل نهرو نام داشت كه وقتي خبر مرگ او را در ۲۸ماه مه ۱۹۶۴ خبرگزاريهاي جهاني مخابره كردند براي همه هند و جهاني كه براي آزادي و دموكراسي در پيكار بود بس گران آمد.
نهرو در جواني درانگلستان دانشجو بود و عضو كانون وكلاي آن كشور شد. نهرو در بازگشت به هند عضو حزب كنگره هند شد و در سال۱۹۱۸ عضو هيأت رهبري آن گرديد.
پيوند با گاندي
نهرو ازتحسين كنندگان راه مهاتماگاندي در راه كسب استقلال هند شد. بتدريج روابط دوستانه گاندي و نهرو سخت محكم گرديد. انقلاب هند كه با فرمان گاندي مبني بر عدم اطاعت از فرامين نايب السلطنه هند و راهپيمايي نمك (نمك درانحصار انگليسيها بود با عوارض زياد) در آرامش شروع شد گام بزرگي در راه استقلال هند تلقي شد. نخست وزير فقيد هند بسرعت از رهبران برجسته انقلاب هند گرديد.
سوسياليسم و دموكراسي
جواهر لعل نهرو تلاش زياد كرد كه در هند به دور از قدرتهاي شرق و غرب يك نوع سوسياليسم در آزادي اجرا كند كه كاملاً دموكراسي تحقق يابد و اين مردم باشند كه سرنوشت خود را به دست گرفته و ضمناً عدالت اجتماعي برقرار شود و هند در راه تعديل ثروت گام بگذارد.
محبوبيت نهرو آنچنان زياد بود كه پس از او ملت هند دخترش اينديرا گاندي را به نخست وزيري برگزيد. جواهر لعل نهرو در سال۱۸۸۹ به دنيا آمد. اين هندي جوان و مبارز مدتها در زندان انگليسيها بود و آثاري از خود به جاي گذاشت كه به اكثر زبانها از جمله فارسي ترجمه شده است. درنامه هايي كه از زندان به دخترش نوشته است سياست جهاني و نقش دول استعمارگر را به خوبي بيان كرده است.

بيست و يكم دسامبر ۱۹۶۴ خاكستر يكي از چهره هاي درخشان نهضت مقاومت ملي فرانسه كه در زير شكنجه گشتاپو جان داد و تسليم نشد به فرمان ژنرال دوگل به «پانتئون» (در مركز پاريس و آرامگاه ابدي مردان بزرگ تاريخ فرانسه) منتقل شد.
«اندره مالرو» وزير فرهنگ فرانسه كه در كنار ژنرال دوگل در مراسم «پانتئون» شركت داشت در يادبود ژان مولن چنين گفت: بيست سال قبل «ژان مولن» با «چتر نجات» در ايالت «پروانس» (جنوب شرقي فرانسه) فرود آمد و در ظلمت رهبري ملتي براي مقاومت در برابر فاشيسم به او سپرده شد.
زماني كه ژان مولن به لندن رفت (دوگل از لندن مبارزه مردم فرانسه عليه آلمانها را هدايت مي كرد) به ايجاد يك نهضت مقاومت همه گير فكر مي كرد.
هنگامي كه «ژان مولن» در ايالت «پروانس » فرود آمد مردان و زنان آزاديخواه كه عليه فاشيستها پيكار مي كردند نه وحدت داشتند و نه سازمان منظمي. ژان مولن در چنين وضع آشفته اي مي بايستي مخفيانه با همه گروهها تماس گرفته و سازمان واقعي نهضت مقاومت ملي فرانسه را به وجود آورد. او در همان لحظه فرود در خاك فرانسه مي دانست كه سرانجام به وضع فجيعي كشته خواهد شد ولي مسؤوليتي راكه دوگل به عهده او واگذار كرده بود با شوق پذيرفت.
اندره مالرو ادامه داد:
بيست و هفتم ماه مه ۱۹۴۳ در پاريس و درمكاني كاملاً محرمانه نخستين شوراي نهضت مقاومت ملي فرانسه به همت «ژان مولن» شكل گرفت.در ششم ژوئن ۱۹۴۴ ژنرال «دلسترن» (DELESTRAINT) فرمانده ارتش سري نهضت مقاومت توسط گشتاپو بازداشت شد. هيچكس حاضر نبود جانشين او شود.
بار همه مسؤوليت به دوش «ژان مولن» جوان افتاد.
گشتاپو سريع دريافت كه ژان مولن فرمانده نهضت مقاومت است و موفق به دستگيري او شد.
اندره مالرو افزود: در چند روزي كه ژان مولن (قبلاً جوان ترين استاندار فرانسه بود) زير شكنجه بود مي دانست كه سرنوشت نهضت مقاومت به مقاومت او در برابر شكنجه فاشيستها بستگي دارد. او در سخت ترين شرايط جان داد ولي تسليم نشد.